Chaos?

Waarom wil je een chaos master op bezoek in je bedrijf?
Als ik creatieve sessies begeleid of bij een organisatie optreed als sparringpartner, zorg ik vaak dat ik de boel ontregel. Ik beschouw dat als één van mijn taken als chaos master. Soms ontregel ik met humor, soms door stelling te nemen of door non-conformisme. Dat is afhankelijk van de situatie, ik studeer het niet in van tevoren. Waarom?

Omdat ontregeling leidt tot nieuwe energie. Veel mensen – en dus organisaties – zitten vast in hun denken. Vaak heeft dat te maken met de rol die ze in hun werkomgeving hebben. Die rol bepaalt hoe hun brein werkt: ‘Ik ben de leider’, ‘ik ben de rustige analist’, ‘ik ben de creatieve denker’… Herkenbaar?

Niemand doet dat bewust. Een rol is als een ingesleten patroon. Voor je het weet, is het patroon er. Ingesleten patronen hebben zeker nut. Net als een goed ingelopen motor kunnen processen door ingesleten patronen steeds efficiënter draaien. Maar in een tijd waarin de ene verandering de andere opvolgt, en waarin de mogelijkheden more or less onbegrensd zijn, is denken volgens je ingesleten patroon geen goede strategie. Het is niet voor niks dat de meest ontwrichtende bedrijven nu het succesvolst zijn in zaken. De runner-ups zijn juist de partijen die van buiten komen.
Ik ben in zo’n sessie op zoek naar nieuwe kansen. Dus creëer ik bewust ontregeling. Zodat mensen eens een andere afslag nemen in hun denkpatroon. Dat stuit weleens op weerstand, op onbegrip. Iemand sprak mij er laatst op aan: hij vond mijn ontregeling niet passend. Hij vond dat je als moderator dienstbaar moest zijn aan het gesprek, aan het proces. Ik legde uit dat dat exact de reden is dat ik ontregel: om dienstbaar te zijn aan het proces. Want als je het proces het proces laat, dan gaan mensen dezelfde paden bewandelen die ze altijd nemen. En dan kom je nergens. Of nee, je komt wel ergens, maar alleen op plekken waar je al een keertje bent geweest.
Mijn motto is: ‘chaos is order yet undeciphered’. Het is orde die je nog niet op orde hebt. Chaos, of ontwrichting, trekt aannames uit elkaar. Niet dat ik per se chaos wil veroorzaken. Maar ik word niet gevraagd om mensen op hun stokpaardje te zetten. Zodat ze comfortabel achterover leunend de dingen nog maar eens vanuit dezelfde hoek kunnen bekijken. Ik wil dat mensen een ander perspectief opzoeken. Een andere hoek, verder weg gaan staan. Als chaos master is het niet mijn doel om mensen alleen een ander pad te laten bewandelen, maar ze een compleet ander pad te laten aanleggen. Desnoods het oerwoud weg te kappen zodat het tevoorschijn komt. Dan zie je dat onder chaos kansen bloeien. Want dat is mijn uiteindelijke doel als chaos master: een perspectivist zijn dus perspectief bieden.